Bổ sung kẽm cho trẻ theo các độ tuổi đúng, đủ và phù hợp

Có thể khẳng định rằng, kẽm là một vi khoáng quan trọng nhất đối với cơ thể, nhất là trong thời kỳ phát triển của trẻ. Vậy làm thế nào là bổ sung kẽm cho trẻ theo độ tuổi đúng, đủ và hợp lý, mẹ hãy theo dõi bài viết sau.


1. Tại sao nên bổ sung kẽm cho trẻ?

Kẽm là một nguyên tố vi lượng, có bản chất kim loại và được công nhận là có vai trò thiết yếu đối với sức khỏe con người. Tuy nhiên, cơ thể chúng ta lại không thể tự tạo ra kẽm mà cần phải bổ sung từ nguồn ở bên ngoài. Việc bổ sung kẽm ở mỗi giai đoạn sẽ mang đến một tác dụng khác nhau cho cơ thể.
Với trẻ nhỏ thì kẽm quan trọng như thế nào? Theo lời khuyên của Bộ y tế thì “Kẽm có vai trò quan trọng đối với quá trình phát triển chiều cao, cân nặng, hệ thần kinh và miễn dịch của trẻ trong những năm đầu đời. Nếu thiếu kẽm sẽ tác động tiêu cực tới việc phát triển chiều cao, thể chất và hệ miễn dịch của trẻ”. Ngoài ra, theo thống kê của Viện Dinh dưỡng quốc gia, tỷ lệ thiếu kẽm ở trẻ em nước ta khá cao, từ 25 đến 40%, tùy theo địa phương và nhóm tuổi. Vì vậy, bổ sung kẽm cho trẻ nên được bố mẹ đặc biệt chú trọng.
2. Khi nào nên bổ sung kẽm cho trẻ?

Để việc bổ sung kẽm cho trẻ hợp lý, đạt hiệu quả tối ưu thì các bậc phụ huynh cần chú ý rất nhiều yếu tố. Trước tiên cha mẹ cần nhận biết rõ các dấu hiệu trẻ thiếu kẽm. Các dấu hiệu này đôi khi rất khó để phát hiện, tuy nhiên khi bé có những dấu hiệu sau thì bố mẹ nên bổ sung kẽm cho trẻ kịp thời.

- Trẻ chán ăn, biếng ăn, ăn không ngon.
- Trẻ sụt cân, chậm phát triển chiều cao, chậm dậy thì, còi xương, suy dinh dưỡng
- Trẻ khóc đêm
- Trẻ rối loạn tiêu hóa, hoặc nôn không rõ nguyên nhân
- Trẻ mất ngủ, ngủ không đủ giấc. Trẻ hay quấy khóc về đêm
- Trẻ hay bị các bệnh về nhiễm trùng tái lại (Ho, sốt, sổ mũi, lở loét,...)
- Trẻ chậm liền vết thương, hay dị ứng da, rụng tóc,....
Mẹ cần phải theo dõi trẻ thật sát sao để phát hiện những dấu hiệu trên sớm nhất. Từ đó, mẹ có thể bổ sung kẽm cho trẻ đúng, đủ và hợp lý.
3. Bổ sung kẽm cho trẻ đúng, đủ và phù hợp.

Nhìn chung, càng lớn, nhu cầu kẽm của trẻ càng tăng cao. Theo Viện Hàn lâm Khoa học, Kỹ thuật và Y học Quốc gia Hoa Kỳ, hàm lượng kẽm cần bổ sung mỗi ngày tương ứng với các nhóm tuổi như sau:
- Trẻ sơ sinh từ 0 đến 6 tháng tuổi: 2mg kẽm nguyên tố/ngày.
- Trẻ sơ sinh từ 7-12 tháng tuổi: 3mg kẽm nguyên tố/ngày.
- Trẻ từ 1-3 tuổi: 3mg kẽm nguyên tố/ ngày.
- Trẻ lớn hơn 3 tuổi: trên 4mg kẽm nguyên tố/ngày
Tuy nhiên, đây chỉ là những con số tương đối. Nhu cầu kẽm thực sự của con còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố khác như giới tính, tình trạng sinh lý và mức độ hấp thu của cơ thể,... Để bổ sung kẽm kẽm cho trẻ đầy đủ nhất, mẹ nên tham khảo ý kiến của các chuyên gia dinh dưỡng.
Vậy làm sao để mẹ có thể bổ sung lượng kẽm đó cho trẻ, dưới đây là câu trả lời cho mẹ:

3.1 Bổ sung kẽm cho trẻ dưới 6 tháng tuổi

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và Quỹ Nhi đồng Liên Hợp Quốc (UNICEF) đã khuyến khích bé nên bắt đầu được bú mẹ trong giờ đầu tiên sau khi sinh và sử dụng hoàn toàn sữa mẹ trong 6 tháng đầu đời - nghĩa là không cần cung cấp thức ăn hoặc chất lỏng nào khác, kể cả nước. Sau khoảng thời gian này, khi bé ăn được các loại thực phẩm khác, vẫn khuyến khích tiếp tục cho bé bú sữa mẹ trong suốt 1 năm đầu đời. Như vậy, chỉ riêng sữa mẹ đã cung cấp đầy đủ các dưỡng chất cần thiết cho trẻ dưới 6 tháng tuổi, bao gồm cả kẽm. Lời khuyên cho mẹ trong giai đoạn này là cho con bú đầy đủ sữa mẹ và không nhất thiết phải bổ sung kẽm cho bé từ bất cứ sản phẩm nào khác.
Tuy nhiên, để đảm bảo sữa mẹ đáp ứng nhu cầu dinh dưỡng của con, mẹ cần phải tự bổ sung dưỡng chất trong thời kỳ mang thai và sau sinh. Mẹ có thể bổ sung kẽm thông qua thực phẩm quen thuộc hàng ngày như:
- Thực phẩm giàu kẽm:
+ Tôm, cá, cua, trứng, thịt,...
+ Các loại hạt, đậu (đặc biệt là đậu nành)
- Nhóm thức ăn giàu vitamin C như cam, quýt, chanh, bưởi,... Những thực phẩm này có tác dụng tăng khả năng hấp thu kẽm của cơ thể. Ngược lại, kẽm cũng có khả năng giúp cơ thể dễ dàng hấp thu vitamin C.


Đồng thời, mẹ cần chú ý bổ sung kẽm ở mức độ vừa phải, tránh lạm dụng vì có thể gây dư thừa kẽm trong cơ thể và gây ảnh hưởng bất lợi cả mẹ và bé. Tuy nhiên, đối với những trẻ dưới 6 tháng tuổi không hoàn toàn bú mẹ mà phải sử dụng thêm sữa công thức thì các mẹ cần tìm hiểu sản phẩm sữa thật kỹ. Tốt nhất hãy tham khảo ý kiến của các chuyên gia dinh dưỡng để biết loại sữa nào là phù hợp và đáp ứng nhu cầu bổ sung kẽm cho trẻ.
3.2. Bổ sung kẽm cho trẻ từ 6 tháng - 1 tuổi

Ở giai đoạn này, ngoài việc bổ sung dưỡng chất bằng sữa mẹ thì trẻ đã bắt đầu bước vào thời kỳ ăn dặm. Lúc này mẹ có thể bổ sung kẽm trực tiếp qua thức ăn, đồ uống, thuốc hoặc thực phẩm chức năng,...
Mẹ phải chú ý các thực phẩm được sử dụng trong khoảng thời gian này. Ngoài các thực phẩm giàu kẽm, mẹ nên đa dạng hóa các món ăn để đảm bảo trẻ được cung cấp đầy đủ chất dinh dưỡng và tránh gây nhàm chán cho bé. Bên cạnh đó, do trẻ mới tập làm quen các thực phẩm mới nên dễ mắc các vấn đề về tiêu hóa. Để hạn chế điều này, mẹ cần tuân thủ các quy tắc ăn dặm: từ ít đến nhiều; từ lỏng đến đặc; đồ ăn hợp vệ sinh;...

3.3. Bổ sung kẽm cho trẻ 1 - 3 tuổi

Giai đoạn này, trẻ phát triển rất nhanh về cả mặt thể chất đến nhận thức. Do đó, việc cung cấp dưỡng chất cho trẻ càng phải được quan tâm và chú trọng. Nhu cầu kẽm ở độ tuổi này là khá cao. Trong khi đó, các thực phẩm giàu kẽm được bổ sung hàng ngày như thịt, cá, đậu... sẽ không đủ đáp ứng đủ lượng mà cơ thể cần. Vì vậy ngoài việc xây dựng một chế độ ăn hợp lý thì các mẹ nên cân nhắc đến việc sử dụng các thực phẩm chức năng, thuốc dưới sự tư vấn của bác sĩ hoặc các chuyên gia chăm sóc sức khỏe.
Ngoài việc chú trọng bổ sung kẽm thì các mẹ còn cần chú ý trong việc phòng ngừa các bệnh liên quan đến thiếu kẽm. Bằng cách tiêm chủng đúng lịch cho trẻ để phòng các bệnh nhiễm trùng như sởi, ho gà, bạch hầu, uốn ván, bại liệt, lao, viêm gan B, viêm não Nhật Bản.
3.4. Bổ sung kẽm cho trẻ > 3 tuổi

Ở độ tuổi này trẻ đã phát triển tương đối về mọi mặt. Do đó nhu cầu kẽm cần bổ sung cho trẻ cũng tăng cao hơn.
- Với trẻ biếng ăn
Việc ép trẻ biếng ăn phải tuân thủ chế độ ăn uống đầy đủ dinh dưỡng sẽ là việc vô cùng khó khăn với mẹ. Vì vậy, để giúp bé ăn ngon mà lại vừa bổ sung đủ kẽm cho trẻ thì mẹ nên cố gắng đáp ứng mong muốn cũng như sở thích của trẻ.
Gợi ý một số thực phẩm giàu kẽm có thể tăng cảm giác ngon miệng và khiến trẻ thích thú như: sữa chua, bơ sữa, hải sản, socola, ngũ cốc nguyên hạt…
Bên cạnh đó mẹ hãy tham khảo cách bổ sung kẽm thông qua một số thực phẩm chức năng đang được bày bán trên thị trường. Ngoài ra, mẹ cũng nên chú ý bổ sung thêm các loại vitamin như A, B6, C để tăng hấp thu kẽm cho trẻ.

- Với trẻ suy dinh dưỡng
Bố mẹ nên bổ sung kẽm cho trẻ lúc này để kích thích ăn ngon, từ đó giải quyết tình trạng trẻ suy dinh dưỡng do lười ăn. Ngoài kẽm, mẹ cũng cần chú ý hơn trong việc đa dạng hóa dưỡng chất, bao gồm tinh bột, đạm, đường, chất xơ,...
Nhu cầu của mỗi trẻ mỗi khác và thay đổi theo độ tuổi. Việc kiểm soát và cân đối dinh dưỡng trong giai đoạn này là vô cùng quan trọng để trẻ phát triển toàn diện. Nếu mẹ cần giúp đỡ, hãy liên hệ với các chuyên gia sức khỏe của VHN Bio để được nhận tư vấn tốt nhất.
4. Hậu quả nếu trẻ thiếu kẽm lâu ngày

Có thể thấy, kẽm là vi chất rất quan trọng và rất cần thiết cho sự phát triển toàn diện của trẻ. Không phát hiện và bổ sung kẽm kịp thời ở trẻ thiếu kẽm sẽ gây ra những ảnh hưởng bất lợi từ nhẹ đến nặng, có thể kể tới như:
- Biếng ăn. Nếu tình trạng này kéo dài có thể dẫn đến còi xương, suy dinh dưỡng, chậm phát triển chiều cao
- Suy giảm sức đề kháng, dễ mắc bệnh
- Tiêu chảy
- Chậm dậy thì và rối loạn chức năng sinh dục, đặc biệt ở nam
- Nguy hiểm hơn, thiếu kẽm còn gây ra chứng lo âu và trầm cảm ở trẻ nhỏ.
5. Những lưu ý khi bổ sung kẽm cho trẻ

Bổ sung kẽm cho trẻ đúng, đủ và phù hợp sẽ phát huy hiệu quả tối đa. Ngược lại, bổ sung kẽm không hợp lý có thể gây ra những ảnh hưởng không tốt cho bé. Dưới đây là những lưu ý khi bổ sung kẽm cho trẻ mà mẹ cần quan tâm:
- Bổ sung kẽm trong giới hạn cho phép
Theo các chuyên gia, lượng kẽm bổ sung cho trẻ mỗi ngày tối đa như sau:

Bổ sung thừa kẽm có thể gây ra các triệu chứng như buồn nôn, chóng mặt, nhức đầu, đau bụng, chán ăn. Ngoài ra, thừa kẽm trong thời gian dài còn làm giảm sự hấp thụ Magie hay các khoáng chất khác trong cơ thể. Đôi khi, bổ sung quá lượng kẽm cần thiết có thể làm suy giảm hệ miễn dịch. Nguy hiểm hơn, điều này còn gây ảnh hưởng tới hệ thần kinh, bao gồm: mất khả năng phối hợp, tê chân tay,... Để tránh những tình huống không đáng có này, mẹ nên tìm hiểu kỹ hàm lượng kẽm trong các sản phẩm chức năng như lựa chọn những sản phẩm bổ sung kẽm phù hợp với độ tuổi của trẻ
- Uống bổ sung kẽm trước ăn 1 giờ hoặc sau khi ăn 2 tiếng để cơ thể hấp thu kẽm tốt nhất
- Không uống kẽm và sắt cùng một lúc, nên cho trẻ dùng cách nhau ít nhất 2 giờ
- Tương tự, không uống kẽm và canxi cùng lúc, nên dùng kẽm trước canxi ít nhất 2 giờ
- Để tối ưu hóa khả năng hấp thu kẽm của trẻ, mẹ nên cho bé sử dụng kẽm cùng với nước uống hoăc thức ăn giàu vitamin C như hoa quả họ cam, ổi,...
- Hạn chế sử dụng đồng thời kẽm với các thực phẩm giàu xơ, sắt, đồng,..
Cuối cùng, VHN BIO mong rằng những chia sẻ vừa rồi đã có thể giúp mẹ trong việc bổ sung kẽm cho trẻ theo độ tuổi đúng, đủ và hợp lý, để trẻ có thể phát triển tốt nhất.