Con voi trong văn hóa M’nông

Đối với đồng bào M’nông nói riêng và đồng bào các dân tộc Tây Nguyên nói chung, con voi không chỉ là một tài sản lớn của gia đình, dòng họ mà còn có vị trí quan trọng trong đời sống tinh thần.

​

Con voi là tài sản lớn của đồng bào M'nông và các dân tộc Tây Nguyên. Ảnh: Lê Phước​

Tương truyền rằng, xưa kia tại ở đỉnh núi Nâm Kar (núi lửa Đèo 52) có một hồ nước rộng mênh mông, trong hồ có phần lớn cá, cây cỏ quây quần. Biết được điều này và do hoàn cảnh đưa đẩy, một giới trẻ trong vùng Đã đến đây đánh bắt cá về nướng ăn mà ko phải hay biết rằng đây là cá do thần núi nuôi.

Khi vừa ăn xong con cá nướng, chàng trai cảm thấy ngứa ngáy toàn thân, tay chân mặt mũi đều biến dạng một cách nhanh chóng. Đôi tai bỗng dưng to xòe như cánh quạt, mũi dài gần cả mét, bụng thì phình to nên không thể đi bằng hai chân được nữa và biến thành con vật khổng lồ (con vật đó gọi là con voi).

Tìm hiểu thêm : Thu nhoi bong hinh con Cua vai tho cam Nhà May Mắn

Vì là người biến thành voi, lại ăn rất khỏe, dân làng không đủ cơm gạo để nuôi. Nghĩ mãi chẳng có cách nào giúp đỡ chàng trai nên các già làng, thầy cúng trong vùng bèn nấu cơm nếp, bắp, đậu, củ sắn trộn lại treo lên cây trúc nhỏ (một loại thuộc họ tre, lá nhỏ thường mọc ở khu vực núi lửa) để nhử voi đến ăn. Voi ăn đến đâu thì già làng, thầy cúng đọc câu thần chú đến đó để voi nhớ rằng lá cây chính là thức ăn của mình. Voi tập ăn các loại lá cây lâu dần thành quen, từ đó đi ăn các loại lá cây, trái cây và đi vào rừng sâu để sinh sống.

Dù sinh sống hoang dã nhưng voi vẫn thường xuyên quay về bon làng cũ - nơi mình được sinh ra để vui chơi, bảo vệ dân làng tránh khỏi những thế lực đen tối. Khi voi già và chết, thần Nguăch Ngual-vị thần cai quản lấy cặp ngà voi cất giữ, gặp người nào nghèo khó mà tốt bụng thì thần sẽ cho.

Xem thêm : Moc khoa hinh con Ca Nhà May Mắn

Do voi là con người biến thành và được sự cai quản của thần Nguăch Ngual, nên từ khi voi còn nhỏ hoặc đưa từ rừng về thuần dưỡng đều có một hệ thống nghi lễ xung quanh nó. Thậm chí, khi voi đã lớn, ngà đã dài, muốn cắt ngà voi thì chủ voi hoặc người có uy tín trong làng phải đứng ra làm lễ cúng thần. Nghi lễ cúng voi có nhiều loại và nhiều hình thức rất phong phú như cúng trước khi đi săn, cúng khi voi mới được mua về, cúng voi nhập bon, cúng đặt tên cho voi, cúng sức khỏe cho voi...

Mỗi nghi lễ đều có một bài cúng và lễ vật khác nhau. Ngoài những lễ vật thông thường như rượu cần, thịt gà, thịt heo, đồng bào M’nông thường dùng lời khấn thần. Riêng các lễ cúng lớn như lễ cúng voi nhập bon, cúng sức khỏe cho voi đều phải lập đàn cúng.

Ngày nay, trong tâm thức cũng như văn hóa của người M'nông, voi vẫn luôn là biểu tượng cho sức mạnh, sự giàu có của bon làng. Bởi vậy, đồng bào vẫn thường kể cho con cháu nghe về sự tích con voi để nhắc nhở, giáo dục không được tự ý xâm hại đến tài nguyên thiên nhiên, giữ gìn cuộc sống sinh thái cân bằng.

Doanh nghiep xa hoi SG - Maison Chance

Địa chỉ: 19A, Đ. Số 1, Kp 9, P. Bình Hưng Hoà A Q. Bình Tân, Tp. Hồ Chí Minh, Việt Nam

Hotline : 090 906 2528

Web site Con rối hình con Trâu Nhà May Mắn : maison-chance.org/shop