Điểm danh nguyên nhân trẻ kém hấp thu và cách khắc phục

Trẻ kém hấp thu dinh dưỡng là nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng chậm tăng cân, suy dinh dưỡng, ảnh hưởng đến quá trình phát triển và hoàn thiện của trẻ. Bài viết dưới đây chuyên gia dinh dưỡng VHN Bio sẽ lý giải nguyên nhân gây ra tình trạng kém hấp thu ở trẻ và những cách khắc phục hữu hiệu.

Nhiều bố mẹ phản ánh con ăn uống rất tốt nhưng mãi chẳng tăng cân, trẻ suốt ngày rối loạn tiêu hóa, đề kháng kém, hay ốm vặt… điều này chứng tỏ hệ tiêu hóa của bé đang rất yếu, trẻ kém hấp thu dinh dưỡng.
1. Trẻ kém hấp thu dinh dưỡng là gì?

Trẻ được coi là kém hấp thu dinh dưỡng khi hệ tiêu hóa hoạt động bất thường dù được ăn uống đầy đủ, lượng ăn tốt nhưng không thể hấp thụ được các chất dinh dưỡng có trong thức ăn. Hoặc cơ thể không thể chuyển hóa dinh dưỡng khiến trẻ luôn trong tình trạng thiếu hụt các chất dinh dưỡng như protein, lipid, glucid, protid, vitamin, khoáng chất và dưỡng chất thiết yếu. Tình trạng này kéo dài khiến trẻ không thể tăng cân, rơi vào tình trạng suy dinh dưỡng, thậm chí ảnh hưởng xấu đến sự phát triển của trẻ.

​

2. Biểu hiện cho thấy trẻ kém hấp thu

Việc phát hiện sớm tình trạng kém hấp thu dinh dưỡng ở trẻ sẽ giúp bố mẹ chủ động tìm kiếm các giải pháp khắc phục để giúp trẻ sớm cải thiện. Khi chăm sóc trẻ, bố mẹ cũng chính là các “bác sĩ” của con, nên việc quan sát các dấu hiệu sau sẽ giúp bố mẹ biết được trẻ có đang kém hấp thu hay không?
- Biểu hiện đầu tiên dễ thấy nhất là tình trạng trẻ ăn tốt nhưng vẫn sụt cân hoặc tăng cân rất chậm, gầy gò, xanh xao.
- Trẻ hay đau bụng, buồn nôn và thường nôn trớ ngay sau khi cho ăn hoặc uống sữa.
- Trẻ hay bị rối loạn tiêu hóa, tiêu chảy hoặc đi ngoài phân lỏng sệt (có lượng nhiều).
- Sức đề kháng của những bé kém hấp thu thường yếu, dễ mắc các bệnh nhiễm trùng.
- Da dẻ khô, dễ bầm tím dù chỉ va chạm nhẹ;
- Tính khí thay đổi, hay quấy khóc và dễ cáu gắt.
3. Nguyên nhân dẫn đến tình trạng kém hấp thu ở trẻ

Nhắc tới tình trạng trẻ kém hấp thu, chuyên gia dinh dưỡng VHN Bio điểm danh những “thủ phạm” chính, bố mẹ cần lưu ý.
3.1. Chế độ dinh dưỡng thiếu khoa học khiến trẻ kém hấp thu

Nhiều bố mẹ mắc phải sai lầm khi cho trẻ ăn dặm từ quá sớm, trước 6 tháng tuổi, khi hệ tiêu hóa của trẻ còn quá non yếu, chưa hoàn thiện trong khi thức ăn lại có cấu trúc phức tạp làm làm cho đường ruột của trẻ dễ bị tổn thương, gây kém hấp thu ở trẻ sau này.
Hay với những loại thức ăn có cấu trúc phân tử phức tạp hay mang tính dị nguyên cao như lòng trắng trứng, các loại hải sản… nếu bố mẹ không cho trẻ tập làm quen dần từ dưới 9 tháng tuổi, thì cũng dễ dẫn tới tình trạng kém hấp thu.

​

Các chuyên gia dinh dưỡng còn nhận định chế độ ăn của trẻ không được cân bằng 4 nhóm thực phẩm và nạp nhiều đồ dầu mỡ vào cơ thể cũng có thể dẫn đến tình trạng rối loạn tiêu hóa ở trẻ. Không chỉ vậy, cơ thể trẻ nếu thiếu hụt các vi chất cần thiết cho hệ tiêu hóa như magie, canxi, kẽm, selen và các vitamin nhóm B... sẽ gây cảm giác chán ăn, biếng ăn, ăn không ngon miệng.
3.2. Bé kém hấp thu do hay bị ép ăn

Vì áp lực cân nặng của con mà nhiều cha mẹ thường có thói quen ép con phải ăn hết khẩu phần. Điều này vô tình tạo cho bé tâm lý sợ hãi mỗi khi đến bữa ăn, giảm hứng thú với thức ăn, lâu ngày dẫn đến tình trạng biếng ăn, suy dinh dưỡng, kém hấp thu.
Trái ngược lại là tình trạng cho trẻ ăn với giờ giấc vô tội vạ do bố mẹ quá bận những công việc cá nhân, không tự chủ thời gian chăm sóc con cái cũng là một nguyên nhân cần lưu ý để điều chỉnh.
3.3. Trẻ thường xuyên bị rối loạn tiêu hóa dẫn đến kém hấp thu

Hệ miễn dịch non nớt, hệ tiêu hóa phát triển chưa hoàn thiện là nguyên nhân khiến đường ruột của trẻ dễ bị tấn công bởi các tác nhân có hại. Khi xâm nhập vào cơ thể, các vi khuẩn có hại sẽ gây ra một số rối loạn trên đường tiêu hóa như táo lỏng thất thường, khó tiêu, buồn nôn,... Tình trạng này ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình tiêu hóa và hấp thu dinh dưỡng.
3.4. Trẻ bị loạn khuẩn đường ruột hoặc thiếu hụt enzyme tiêu hóa

Loạn khuẩn đường ruột là tình trạng hệ vi sinh đường ruột trở nên mất cân bằng. Tình trạng này cũng chính là nguyên nhân làm gián đoạn và giảm hiệu quả quá trình hấp thu dinh dưỡng ở trẻ.
Enzym tiêu hóa đóng vai trò quan trọng trong quá trình tiêu hóa và hấp thu thức ăn của cơ thể. Bé bị thiếu enzym làm giảm chức năng tiêu hóa của cơ thể, thức ăn không được chuyển hóa hết dễ gây đầy bụng, chướng hơi và cơ thể không thể hấp thu được.

​

3.5. Trẻ mắc các bệnh lý đường tiêu hóa

Một số vấn đề trên đường tiêu hóa như loét dạ dày - tá tràng, phẫu thuật cắt một đoạn ruột, viêm ruột, hội chứng ruột kích thích, giun sán,...cũng là nguyên nhân khiến trẻ khó hấp thu dinh dưỡng.
Ngoài ra, tình trạng bất dung nạp đường lactose cũng là nguyên nhân khiến trẻ khó hấp thu dinh dưỡng.
4. Hậu quả khi bé kém hấp thu kéo dài

Khi nhận thấy những biểu hiện trẻ bị kém hấp thu chất dinh dưỡng, nếu cha mẹ không giúp con bổ sung chất dinh dưỡng cũng như các vitamin và khoáng chất kịp thời thì cơ thể có thể trẻ mắc phải một số bệnh lý như:
- Dễ bị nhiễm trùng hệ tiêu hóa
- Chậm tăng trưởng, suy dinh dưỡng
- Thiếu các loại vitamin và khoáng chất cần thiết cho cơ thể dẫn đến thiếu máu, chậm phát triển trí tuệ…
5. Giải pháp khắc phục tình trạng trẻ kém hấp thu

5.1. Sắp xếp một chế độ ăn hợp lý, khoa học cho trẻ kém hấp thu

Theo khuyến cáo của các chuyên gia dinh dưỡng: Thực đơn của trẻ cần đảm bảo bổ sung đầy đủ 4 nhóm chất chính: bột đường, đạm, chất béo, vitamin và khoáng chất. Bữa ăn đầy đủ dinh dưỡng sẽ cung cấp cho cơ thể các dưỡng chất cần thiết cho quá trình tiêu hóa và hấp thu.
Với trẻ ăn dặm, mẹ nên lựa chọn thời điểm hợp lý để con tập ăn. Theo khuyến cáo của Tổ chức Y tế thế giới, nên cho trẻ bắt đầu ăn dặm khi trẻ đủ 6 tháng tuổi. Tuy nhiên, tùy vào thể trạng và nhu cầu của từng bé mà mẹ có thể cân nhắc cho con ăn sớm hay muộn hơn một chút. Mẹ nên tăng dần lượng thức ăn một chút một. Nếu thấy bé có dấu hiệu kém hấp thu thì nên tạm ngừng và thử lại sau vài tuần
Chia nhỏ khẩu phần của bé thành nhiều bữa trong ngày. Điều này vừa giúp hệ tiêu hóa tránh phải làm việc quá tải, vừa làm cho quá trình hấp thu dinh dưỡng hiệu quả hơn
Cho bé ăn theo nhu cầu, ăn đủ lượng chứ không nên ép bé ăn. Đồng thời, cha mẹ nên tạo tâm lý thoải mái cho trẻ khi ăn sẽ giúp trẻ ăn uống ngon miệng hơn và hứng thú khi thấy thức ăn
Mẹ cũng nên chú ý đa dạng hóa bữa ăn của trẻ, tránh lặp lại nhiều lần một món nào đó sẽ khiến trẻ cảm thấy nhàm chán và trở nên biếng ăn
5.2. Cho trẻ bổ sung đủ nước mỗi ngày

Nước là một trong những yếu tố quan trọng tham gia vào quá trình tiêu hóa của cơ thể. Cơ thể được bổ sung đủ nước mỗi ngày sẽ giúp cho các cơ quan tiêu hóa hoạt động trơn tru, tăng cường khả năng hấp thu dưỡng chất của cơ thể. Ngược lại, thiếu nước sẽ gây ra một số rối loạn trên đường ruột như táo bón, phân khô cứng, đi ngoài són phân, đầy bụng,...
5.3. Bổ sung vi chất dinh dưỡng để cải thiện hấp thu, kích thích ăn ngon

Cơ thể thiếu hụt một số vitamin và khoáng chất như kẽm, vitamin nhóm B, A, C… là nguyên nhân khiến trẻ biếng ăn, ăn uống không ngon miệng. Vì thế, mẹ cần tăng cường bổ sung những dưỡng chất này cho bé thông qua chế độ ăn uống và các sản phẩm bổ sung như Scumin Gold, Smarty…

​

5.4. Trẻ kém hấp thu nên bổ sung lợi khuẩn

Lợi khuẩn là những vi sinh vật có lợi cho cơ thể. Ở trạng thái bình thường, lợi khuẩn đường ruột chiếm 85% trong khi hại khuẩn chỉ chiếm 15%, tạo nên sự cân bằng hệ vi sinh đường ruột.
Các lợi khuẩn thúc đẩy quá trình chuyển hóa, phân cắt thức ăn trong cơ thể, giúp tăng khả năng hấp thụ dinh dưỡng tại ruột non. Ngoài ra, chúng còn có vai trò trong hỗ trợ phòng ngừa và điều trị rối loạn tiêu hóa, bảo vệ sức khỏe đường ruột. Bên cạnh vai trò tăng cường chức năng tiêu hóa, lợi khuẩn còn có tác dụng kích thích cơ thể bài tiết kháng thể, tăng cường sức đề kháng, giảm khả năng mắc các vấn đề nhiễm khuẩn, nhiễm trùng.
Một số thực phẩm giàu lợi khuẩn mẹ có thể bổ sung cho bé như sữa chua, dưa muối, nấm sữa kefir,... Ngoài ra, mẹ cũng có thể cân nhắc sử dụng một số chế phẩm giúp bổ sung lợi khuẩn như men vi sinh.
5.5. Bổ sung men tiêu hóa khi có chỉ định của bác sĩ

Thiếu enzym là một trong những nguyên nhân gây ra tình trạng kém hấp thu ở trẻ. Do đó, cần sử dụng enzym tiêu hóa để duy trì hoạt động bình thường của hệ tiêu hóa, giúp quá trình tiêu hóa và hấp thụ diễn ra bình thường
Việc bổ sung men tiêu hóa cho trẻ cần tuân theo chỉ định của bác sĩ, chỉ bổ sung trong một khoảng thời gian nhất định. Mẹ không nên lạm dụng men tiêu hoá cho trẻ bởi nó có thể ức chế cơ thể bài tiết enzym tiêu hóa.
Bài viết trên đây, các chuyên gia dinh dưỡng VHN Bio đã phần nào giúp bố mẹ trang bị thêm những kiến thức để chăm sóc trẻ kém hấp thu. Mong bố mẹ sẽ tìm được giải pháp chăm sóc bé khoa học và hiệu quả nhất. Nếu bố mẹ vẫn còn loay hoay trong việc chăm sóc trẻ cải thiện hấp thu hay tìm những dòng sản phẩm an toàn, phù hợp, vui lòng liên hệ các chuyên gia dinh dưỡng VHN Bio qua Hotline 0247.1060.666 hoặc Zalo 0936.653.545 để được hỗ trợ tư vấn miễn phí.