Nguyên tắc xác định phạm vi ba đời theo quy định của pháp luật

ăn cứ vào quy định pháp luật hôn nhân và gia đình, bài viết sau đây công ty luật Lawkey sẽ tư vấn về vấn đề xác định phạm vi ba đời theo quy định của pháp luật:
Theo quy định tại điểm d khoản 2 điều 5 Luật hôn nhân và gia đình năm 2014 thì cấm:

"d) Kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng giữa những người cùng dòng máu về trực hệ; giữa những người có họ trong phạm vi ba đời; giữa cha, mẹ nuôi với con nuôi; giữa người đã từng là cha, mẹ nuôi với con nuôi, cha chồng với con dâu, mẹ vợ với con rể, cha dượng với con riêng của vợ, mẹ kế với con riêng của chồng;"

Theo khoản 18 điều 3 Luật hôn nhân và gia đình 2014:

"18. Những người có họ trong phạm vi ba đời là những người cùng một gốc sinh ra gồm cha mẹ là đời thứ nhất; anh, chị, em cùng cha mẹ, cùng cha khác mẹ, cùng mẹ khác cha là đời thứ hai; anh, chị, em con chú, con bác, con cô, con cậu, con dì là đời thứ ba."

Như vậy, ứng với trường hợp của phía bạn thì cụ nội bạn là đời thứ nhất; bà nội bạn, ông Minh là đời thứ hai; bố bạn là đời thứ ba; bạn là đời thứ tư.

Còn đối với người bạn muốn kết hôn thì cụ nội người đó là đời thứ nhất; ông nội là đời thứ hai; bố người đó là đời thứ ba; người đó là đời thứ tư.

Do ông nội người đó với ông Minh là anh em họ, mà bạn với người đó không cùng một gốc sinh ra nên không thuộc trường hợp kết hôn trong phạm vi ba đời.

Ngoài ra, bạn cũng cần lưu ý hành vi này có thể bị xử phạt theo điều 48 Nghị định 110/2013/NĐ-CP Nghị định quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bổ trợ tư pháp, hành chính tư pháp, hôn nhân và gia đình, thi hành án dân sự, phá sản doanh nghiệp, hợp tác xã.

Điều 48. Hành vi vi phạm quy định về cấm kết hôn, vi phạm chế độ hôn nhân một vợ, một chồng; vi phạm quy định về ly hôn

1. Phạt tiền từ 1.000.000 đồng đến 3.000.000 đồng đối với một trong các hành vi sau:

a) Đang có vợ hoặc đang có chồng mà kết hôn với người khác, chưa có vợ hoặc chưa có chồng mà kết hôn với người mà mình biết rõ là đang có chồng hoặc đang có vợ;

b) Đang có vợ hoặc đang có chồng mà chung sống như vợ chồng với người khác;

c) Chưa có vợ hoặc chưa có chồng mà chung sống như vợ chồng với người mà mình biết rõ là đang có chồng hoặc đang có vợ;

d) Kết hôn giữa những người có họ trong phạm vi ba đời;

đ) Kết hôn giữa cha mẹ nuôi với con nuôi;

e) Kết hôn giữa người đã từng là cha mẹ nuôi với con nuôi, bố chồng với con dâu, mẹ vợ với con rể, bố dượng với con riêng của vợ, mẹ kế với con riêng của chồng.\

Bất kỳ một quy định cấm nào của pháp luật cũng xuất phát từ việc hậu quả của hành vi đó gây ảnh hưởng đến sự phát triển của con người và xã hội. Bên cạnh nguyên nhân từ phong tục tập quán của dân tộc ta và yếu tố đạo đức, pháp luật quy định vì những lý do sau đây

Con sinh ra có nguy cơ bị dị tật bẩm sinh cao
Về mặt y học, những trẻ em được sinh ra từ cha mẹ cận huyết thống, có họ trong phạm vi 3 đời dễ có nguy cơ mắc các bệnh di truyền, bệnh tật, suy giảm sức khỏe.

Trong cơ thể mỗi người có khoảng 500 – 600 nghìn gene, trong số đó tồn tại cả những gene lặn bệnh lý, chưa có điều kiện bộc lộ gây tác hại. Gene lặn bệnh lý tồn tại dai dẳng trong dòng họ từ thế hệ này qua thế hệ khác. Nếu cuộc hôn nhân được tiến hành với người khác dòng họ thì nguy cơ bệnh bộc phát thường không cao. Trái lại, việc kết hôn cận huyết chính là điều kiện thuận lợi cho những gene lặn bệnh lý tương đồng gặp gỡ nhau, sinh ra những đứa con bệnh tật hoặc dị dạng di truyền.

Do đó mà những cặp vợ chồng khỏe mạnh kết hôn trong phạm vi ba đời có thể sinh con dị dạng hoặc mang bệnh tật di truyền như bệnh tan máu bẩm sinh, da vẩy cá, bạch tạng, mù màu, lùn, đần độn…

Ảnh hưởng đến chất lượng dân số
Đối với xã hội, hôn nhân cận huyết thống ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng dân số, gây suy giảm giống nòi. Nếu pháp luật không có quy định cấm kết hôn giữa những người có họ trong phạm vi ba đời thì thế hệ trẻ tương lai có nguy cơ mắc các bệnh về dị tật cao hơn, chất lượng dân số đi xuống. Đặc biệt là ở các vùng dân tộc thiểu số, vùng sâu vùng xa ít được tiếp cận đến các thông tin thì nguồn nhân lực ở các vùng này sẽ ngày càng khan hiếm, đứng trước nguy cơ suy thoái giống nòi.

Tăng áp lực và chi phí xã hội
Bên cạnh những nguyên nhân nêu trên, việc trẻ sinh ra từ cuộc hôn nhân cận huyết sẽ làm tăng áp lực và chi phí của xã hội. Việc nguồn nhân lực không được đảm bảo mà nhà nước, người dân còn phải tốn rất nhiều chi phí để xây dựng các cơ sở khám chữa bệnh, bỏ thời gian, chi phí để điều trị, chăm sóc cho trẻ em bị các bệnh di truyền, bệnh tật quả thực là một gánh nặng rất lớn đối với xã hội.